He tiimata tere engari inaianei he nui te ahunga whakamua me te tumanako
Kei a koe ake te korero o te ahuatanga o te MS i tona ara ki roto ki a koe, ki te oranga o to hoa aroha ranei, mehemea kua pa ki a koe te whanaungatanga, te whakapono, me te oranga pai. He maha ano nga rewharewha o te rewharewha ano he korero ano-ko tetahi e tuhia ana ko nga tohu e puta ana, me te raruraru e pa ana ki o tatou oranga.
Ma te korero i te korero o te sclerosis maha, ka taea e koe te whai whakaaro ki te pehea te tawhiti i tae mai ai matou ki te mohio ki tenei mate matatini-ina koa i nga tau 20 kua hipa ake nei-a ka hoatu ano hoki ki a koe te ahua o te tumanako mo nga mea ka puta mai.
Ngā Pakihi Tuatahi o te Sclerosis Maha
Ko tetahi o nga reta tuatahi kua tuhia mo te sclerosis maha kua tino taipitopito i roto i nga whare pukapuka Vatican i te rautau 14. I roto i nga paparanga, i whakaatuhia nga tohu o Saint Ludwina o Schiedam i muri i tana paheketanga mai i te taatai i te tau 16.
I puta mai ia i te hinga engari i haere tonu ki te whai i nga ngoikoretanga o te ngoikore, te raruraru o te kitenga, me te kore o te pauna. He mea whakamiharo, na tana tohunga karakia, i puta mai tenei mate mai i te Atua, na reira i hanga e te Karauna Karaitiana tana misioni ki te whakamana i nga tohu mo te whakaaro o etahi atu.
E toru rau tau i muri mai, ko nga whakaahua e whakaatu ana mo MS i kitea i roto i te raupapa o Sir Augustus Frederick d'Este, te mokopuna a Kingi George III o Ingarangi. I tuhi ia mo tetahi akoranga o te mate o te whakamutu i te mate o te reanga, i kitea ai e ia nga ahuatanga o te raruraru o te mate koiora, ano he raruraru kite (e whakaarohia ana ko te neuritis ), te kite rua, te ngoikore o te waewae, me te raruraru me te mate pukupuku.
I muri iho, ka whakamaramahia e ia tetahi atu mate pukupuku, ka mutu ka mate ia i te moenga mo tona moenga i te tau 1848 i te tau 54.
I te tau 1824, ka whakaaturia e te Dr Charles-Prosper Ollivier d'Angers te korero tuatahi o te whakamahinga haumanu hou o MS. I roto i tana tuhinga tuhituhi, i whakaahua ia i tetahi tamaiti 17 tau te pakeke i kite i nga ahuatanga o te haere me te raruraru o te mate pukupuku e raruraru ana i te waahi ki te wera wera-inaianei ka mohiotia ko te kaupapa Uhthoff .
Ko te Sclerosis maha ko te mate turoro
I te tau 1868, ka ako a Jean-Martin Charcot, he neurologist mai i Paris, i tetahi kotiro ki te wiri, ki te korero parakore, me nga nekehanga kanohi rereke (e huaina ana ko nystagmus ). I te matenga o tenei wahine, ka tirotirohia e ia tona roro i te autopsy, ka whakaahuatia nga " tohu " o te sclerosis maha, e mohiotia ana ano he whiu, he wero ranei.
Na, i roto i te raupapa o nga korero, ka tautuhia e Charcot a ka whakaaturia te sclerosis maha me te pūtaiao i muri mai-he pehea te pakaru o te taera e karapoti ana i te muka. Heoi ano, ahakoa he raruraru ia na te "he aha" i muri i te MS, me pehea ranei te mahi.
I tenei wa kei te mohio ko te purongo aukati ko te kaitautoko i muri i te kino o te reahi i roto i te MS. Heoi, i te wa o Charcot, kihai i mohio te iwi ko MS he mate matewhakaroi, he mea ranei kei te noho tonu te pūnaha mate.
Ahakoa te mea ka pororaruhia e te MS me nga kaimori me nga kaitohutohu, i mohiotia he tohu motuhake i te tau 1878. I tenei wa, ka timata nga kaimataiao ki te tuhi i etahi ahuatanga MS ko nga ahuatanga matua i tenei ra, penei:
- Ko te MS kei te nuinga ake o nga wahine i nga tane.
- Ko te MS he mate rereke (te tikanga o nga tangata me MS he tohu ahurei).
- Ko te taiao (i tua atu i nga ira) he mahi i roto i te mea kei te whakawhanake te tangata i te MS.
- Ko te MS he mea noa ake i roto i nga tangata e noho ana i nga rohe o te raki.
Ahakoa te ahunga whakamua i roto i te pai ake o te whakaaro MS, kaore tonu he ahunga whakamua i runga i te maimoatanga i te MS. Ina koa, ka miharo koe ki te ako i etahi o nga whakamahinga whakamatautau i whakamahia hei hamani i nga tangata me MS (iore i mahi):
- te tuku toto
- ara ki nga whare karakia
- he kai kai
- arsenic
- hihiri hiko
- injections o te koura me te hiriwa
Kua kitea tetahi tauira kararehe o MS
Ko te kore o nga rongoora MS whaihua ka pai te whakaihiihi i nga kaimoriiao me te rangahau i runga i te MS ka haere tonu. Ko te Rangahau mo Nga Rangahau i Nga Tuku Maama me nga Maanui (ARNMD) i hangaia i te tau 1921, e tuku ana i nga whakaaro me te rangahau i runga i te MS ki te kohikohi me te whakakotahi i nga tau 50 kua hipa.
I kitea tetahi kitenga nui i te tau 1935 i te wa i kitea ai e Dr. Thomas Rivers i New York City tetahi tauira kararehe o MS, e kiia ana ko te acuphalomyelitis autoimmune (EAE). I penei tana mahi ma te taatai i nga kararehe me te hauora hauora, me te whakaputa i tetahi whakaeke i te rorohiko i runga i te ake ake o te kararehe.
Ko te tauira EAE inaianei he kohatu nui i roto i te rangahau MS. Ko te tikanga, ka whakamatauria tuatahi nga maimoatanga i te EAE i mua i te whakamatautau i roto i te tangata. I puta mai ano tenei tauira kararehe i te whakaaro ko te MS he mate mate-kore-kaore i te hangahia tenei hononga tae noa ki nga tau 1950.
Te Whakatairanga me te Rangahau i roto i te Tauranga Taurahi
I te tau 1945, ka whakaturia e tetahi wahine e huaina ana ko Sylvia Lawry tetahi panui i te New York Times (ko tona teina ko Benjamin te MS) e whakaatu ana i te "Te maha o te rewharewha: ko te tangata kua ora mai i taua mea pai te korero me te manawanui."
He maha o nga urupare i awhina ia ia ki te timata i tetahi whakahaere o nga kaiarahi neurology 11 me etahi atu kaiawhina me nga hoa, i huaina ko te National MS Society. Ko te mahi a Lawry i piri tahi me te National MS Society ka horahia te hanganga o te National Institute of Neurological Disorders and Stroke in 1950.
I te hanganga o enei awangawanga nui, ka tupu te rangahau mo MS. Anei etahi waahanga rangahau me nga whakaaro i puta ake i te waenganui o nga tau 1900:
- te hanganga o te myelin me tona mahi i roto i te tohu tohu
- te hononga i waenganui i te pünaha aukati a te tangata, me to raua roro me te taurakira (a ko taua MS he mate turoro-kore)
- te kitenga o nga raupae oligoclonal i roto i te waiwhakau o te iwi me MS
- te whakaaro ka taea e te huaketo te awhina, te uru ranei ki te whanaketanga o te MS
- te kitenga o nga ira e hono ana ki te MS
- te whakatakotoranga o nga aratohu hei tirotiro i te MS
Heoi, i tenei wa, kaore i ratahia nga maimoatanga a te MS ki te rangataiao, ko te tikanga i puta mai i nga whakaaro, ehara i te raraunga mai i nga rangahau. Hei tauira, he maha nga tohunga i te wa i whakapono ai ko te MS i puta mai i te raruraru o te toto, na te hunga i te MS i tukinotia ki te whakaheke toto.
Ko te Akoranga Tohu Tuatahi a MS
I te mutunga, i te tau 1969, ka oti te ako tuatahi i runga i te iwi me MS. I roto i te rangahau, ko nga akonga e whai ana i nga reanga MS kaore i riro he ACTH ranei he placebo. Ko te ACTH he hormone e tukuna ana e te pituitary gland (he iti pea te rahi i roto i te roro). Ka whakaongaonga i te hanga o te taakaro, e mahi ana ki te whakakore i te rauropi mate a te tangata
Ko nga hua i kitea ko te roopu i riro ia ACTH me te hunga i whiwhi i te placebo he tere ake te whakaora mai i o raatau MS. He mea tino nui tenei rangahau i te whakaatu e taea ana e nga taakaero te whakaiti i te mumura o te reanga MS . I te mea e kiia ana, kaore te hunga haurangi e whakaiti i te haere o MS.
Tuhinga o mua
I whakawhanake wawehia nga taputapu whakaahua hei tuku i nga kaitoro ki te tiro pai i te mahi a MS. I roto i enei ko nga CAT tuatahi i te mutunga o nga tau 1970, i muri mai i nga raruraru rereke , a, i te mutunga, ka whakamahia nga MRI mo te wa tuatahi i te timatanga o te 1980 ki te tiro i te roro o te tangata me MS. Kua haere tonu te hangarau o te MRI ki te whakawhanake i nga mahi a te MS , me te whakatau i te pai o te tangata ki te whakautu ki te maimoatanga.
Tuhinga o mua
Na nga ahuatanga ngawari o te whakaahua ka puta mai nga korero mo nga rongoā MS. Ko enei rongoā, e mohiotia ana ko te rongoā mate-mate , kua kitea ki te whakaiti i te tau me te kaha o nga hokinga MS-ahakoa kaore e rongoatia a MS, ka karo ranei i nga tohu kaore he ngoikore, raru raruraru ranei e tae mai ana me te haere i roto i te iwi me MS. Ko nga tukanga penei:
- I whakaaetia i te tau 1993. Ko te tuatahi o nga mate rongoā mate-mate, ko Betaseron (interferon beta-1b), i whakaaetia i te tau 1993. I muri i te Avonex (interferon beta-1a), Rebif (beta-1a interferon), me Copaxone (acetate mirtiramer).
- I te tau 2006, i whakamanahia te tuatahi o te rongoā mo te MS i karangatia ko Tysabri (natalizumab) .
- I te tau 2010, i whakaaetia te rongoa MS tuatahi, ko Gilenya (fingolimod), i whakaratohia he kōwhiringa mo te hunga e kore e pai ki te whakamana i nga rongoā e hiahiatia ana kia pangia, mo te hunga hoki e noho tonu ana a MS i te mahinga o te rongoā.
- I muri mai i te whakaaetanga o etahi atu rongoora wahapoi e rua, Aubagio (teriflunomide) i te tau 2012 me Tecfidera (dimethyl fumarate) i te tau 2013.
- I te tau 2014, i whakaaetia tetahi rongoā rongoa-mate e huaina ana ko Lemtrada (alemtuzumab) mo nga tangata e whai kiko ana ki te urupare ki etahi atu maimoatanga rereke e rua, neke atu rānei.
- I te 2016, Zinbryta (daclizumab), i whakaaetia tetahi atu rongoa mate.
- I te tau 2017, i whakaaetia a Ocrevus (ocrelizumab) ki te hamani i nga ahuatanga o MS anake, engari ko te MS-mua tonu te MS-te tuatahi o te rongoora MS ki te mahi i tenei, he mea akiaki.
Tuhinga o mua
He maama te heke mai o MS, i te mea kei te haere tonu nga tohunga ki te pai-whakawhiti i to raatau matauranga me te whakawhānui i o raatau rangahau. Ko tetahi waahanga nui o te rangahau kei te whakahaeretia inaianei ko te ako i te whakarereketanga o te reta. Ahakoa ko nga taraiwa i roto i nga tau 40 kua pahure ake nei ki te rauropi aukati, me te pehea e taea ai te tarai i te kino o te waahi, kei te titiro nga tohunga ki te pehea e whakahokia ai e te rorohiko te rehu i te wa i pahuatia ai-te ahua o te korero mo te whakaora.
Ko etahi atu tumanakohanga rangahau whakaongaonga ko te mahi o te kai, o te huakita, te huaora D, me te whakawhitinga ira i roto i te MS. Kei te whakaarohia ano hoki ko tehea o nga mahi whakaora, rite te yoga, ka awhina i te tangata ki te whakahaere io ratou tohu.
I te mutunga, kua kitea e nga tohunga nga huarahi hei awhina i nga tangata e noho ora ana ki a MS. Mai i nga whakaora whakaora ka awhina i nga tangata ki te whakakaha i te kaha o te ngohe i muri i te taangata ki te whakahaere i nga papatono e awhina ana i nga tangata ki te raruraru i te MS , he maha nga iwi me MS me o ratou hoa aroha e pai ana ki te noho pai ki tenei mate-he tino whakamiharo i runga i ona ake.
He Kupu Mai i
Ko te korero mo te MS ka haere tonu, ano he arai, he arai ki te mohio ki tenei mate turoro, kei te haere tonu nga taiao me nga mea ngaro. Engari ko te ahunga whakamua kei roto i nga tau 20 kua hori, he nui. Na, ko te tumanako-ko te tumanako ka puritia e te hunga e wheako ana ki a MS i nga ra katoa, ka mohio hoki ka ora tetahi raorao i tetahi ra, ki te kore mo tatou, mo te hunga i muri ia tatou.
> Mahinga:
> Birnbaum, MD George. 2013. Sclerosis maha: Ko te Aratohu a te Hauora mo te Maatauranga me te Maimoatanga, Pukapuka Tuarua. New York, New York. Oxford University Press.
> Murray TJ. Te hītori o te sclerosis maha: te ahua rerekē o te mate i nga rau tau. J Neurol Sci. 2009 Feb 1; 277 Toa 1: S3-8.
> National Society MS. 2016. Nga mate mo te mate-Motuhake mo te MS .
> Rolak LA. 2016. National Society MS: Ko te Hitori o MS: Ko nga Mea Paerewa.
> Rolak LA. MS: Ko nga Mea Moni. Clin Med Res . 2003; 1 (1): 61-62.